دیابت چیست؟
 دیابت به علت بالا بودن مداوم قند خون ایجاد می گردد. افزایش قند خون دو علت می تواند داشته باشد: یا لوزالمعده قادر نیست به میزان کافی انسولین ترشح نماید و یا سلول های بدن نمی توانند قند خون را به خوبی مصرف کنند.
 کربوهیدرات ها (مواد قندی) پس از گوارش و هضم شدن به گلوکز (مهم ترین قند ساده) تبدیل شده، وارد جریان خون می گردند تا به عنوان سوخت برای سلول های بدن بکار روند. قند انرژی لازم برای زنده ماندن و رشد سلول های بدن را تأمین می نماید.
 همه افراد دارای مقداری گلوکز در خون خود هستند که میزان آن به طور طبیعی در حالت ناشتا بین 70 تا 110 میلی گرم در هر 100 سی سی خون می باشد. اگر میزان قند خون ناشتا حداقل در دو آزمایش بیش از 126 میلی گرم در هر 100 سی سی خون باشد، تشخیص دیابت را می توان مطرح نمود. اگر بدن را به یک ماشین تشبیه کنید، انسولین (کلید) به قند (سوخت) کمک می کند تا وارد سلول ها (موتور) شده، تولید انرژی نماید (حرکت اتومبیل).
 زمانی که انسولین به مقدار کافی در بدن موجود نباشد و یا کار خود را به خوبی انجام ندهد، قند به مقدار زیاد در جریان خون باقی می ماند.
همه افراد در بدن خود دارای غده ای بنام لوزالمعده (پانکراس) می باشند که مسئول ساخت و ترشح هورمون انسولین در خون است. برای مصرف درست قند (گلوکز) توسط سلول های بدن، سلامت لوزالمعده ضروری است.
 در ابتدا لازم است با دو نوع اصلی بیماری دیابت آشنا شویم.
دیابت نوع 1:
 در افراد مبتلا به دیابت نوع 1 (دیابت وابسته به انسولین) یا انسولین اصلاٌ ساخته نمی شود و یا مقدار آن بسیار ناچیز است. بنابراین افراد مبتلا به دیابت نوع 1، برای ادامه حیات نیاز به تزریق انسولین، رعایت رژیم غذایی و انجام حرکات ورزشی دارند.
 چون در افراد مبتلا به دیابت نوع 1 انسولین یا اصلاٌ تولید نمی شود و یا به مقدار ناچیز تولید می گردد، بدن نمی تواند از قند (سوخت) حاصل از مصرف غذاها استفاده نماید، در نتیجه کاهش وزن شدید پدید می آید.
 به هر حال علائم دیابت نوع 1، فرد مبتلا را متوجه خود می کنند، دیابت نوع 1 به سرعت تشخیص داده می شود و درمان شروع می گردد.
دیابت نوع 2:
 در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 (دیابت غیروابسته به انسولین)، لوزالمعده هنوز قادر به تولید انسولین می باشد، ولی سلول های بدن به انسولین موجود در خون پاسخ مناسب نمی دهند. دیابت نوع 2 شایعترین شکل بیماری قند است، به طوری که 95-90 درصد مبتلایان به دیابت از این نوع بیماری رنج می برند.
 افراد مبتلا به دیابت نوع 2، اغلب با رعایت رژیم غذایی و ورزش درمان می شوند. گاهی اوقات برای پایین آوردن و رساندن قند خون به میزان طبیعی می توان از قرص های خوراکی پایین آورنده قند خون و یا انسولین هم استفاده نمود.
 برخلاف افراد مبتلا به دیابت وابسته به انسولین، در مبتلا به دیابت غیروابسته به انسولین، علایم دیابت به کندی پدیدار می شوند و معمولاٌ چندین سال طول می کشد تا شخص از بیماری خودآکاهی یابد.
 درصد بالایی از مبتلایان به دیابت نوع 2 اضافه وزن دارند.
علامت های دیابت:
• تشنگی بیش از حد
• افزایش تعداد دفعات ادرار (تکرر ادرار)
• کاهش وزن
• خستگی و احساس از دست رفتن انرژی
• تاری دید
• خشکی و خارش پوست
• عفونت های عود کننده مانند برفک، عفونت های دستگاه ادارای و عفونت های پوستی
• از بین رفتن حس بخش های انتهایی اندام ها یا احساس گزگز و مورمور در آنها
به خاطر داشته باشید:
 در بیماران دیابتی نوع 2 شروع این علامت ها ممکن است به طور تدریجی باشد و حتی فرد مبتلا هیچ یک از موارد فوق را تجربه نکند و یا اینکه تا سال ها دیابت او تشخیص داده نشود.
در چه افرادی احتمال ابتلا به دیابت نوع 2 بیشتر است؟
• وجود سابقه خانوادگی دیابت
• وزن بالا
• سن بالای 40 سال
• سابقه دیابت در دوران بارداری
• مصرف داروهایی که سبب بروز دیابت می شوند، مانند کورتون ها
• فشار خون بالا
• سابقه حمله قلبی یا سکته مغزی
اگر شما یک یا چند مورد از موارد بالا را دارا هستید، برای معاینه و بررسی بیشتر به پزشک مراجعه نمایید.
تشخیص زودرس از بروز عوارض جلوگیری می کند و باعث سلامت و بهبود فرد می گردد.
اطلاعات غلط
 برخی افراد، دیابت نوع 2 را دیابت خفیف می نامند. به یاد داشته باشید که «دیابت خفیف» وجود ندارد.
 تمام افراد مبتلا به انواع دیابت اگر به طور دقیق درمان نشوند و همواره قند خون آنها بالا باشد، دچار عوارض مخرب دیابت خواهندشد.
آشنایی با انواع دیابت بسیار مهم است. بنابراین در یادگیری مطالب آموزشی کوشا باشید.
اندازه گیری قند خون
 آزمایش قند خون، یادگیری چگونگی اندازه گیری و ثبت قند خون به کنترل بهتر دیابت کمک می کند.
 اندازه گیری قند خون نشان می دهد که پاسخ بدن به رژیم غذایی و برنامه ورزشی چگونه است.
 شما می توانید با مشورت با گروه های دیابت، شیوة اندازه گیری قند خون و ادرار و ثبت آنها در دفترچه مراقبت از خود را یاد بگیرید.
درمان دیابت نوع 2
 دیابت فعلاٌ درمان قطعی ندارد، اما می توان آن را کنترل نمود تا از یک زندگی فعال و با نشاط محروم نشد.
کنترل دیابت نوع 2 به عوامل زیر بستگی دارد:
1- برنامه غذایی مناسب
2- ورزش منظم
3- کاهش وزن (درصورت وجود اضافه وزن)
اگر در طی سه ماه توسط روش های فوق، قند خون به حد طبیعی نرسد، درمان با قرص‏های خوراکی پایین آورنده قند خون لازم می شود.
 شاید بتوان گفت، مهم ترین بخش درمان دیابت، رعایت برنامه غذایی صحیح است. حتی اگر شما جهت کنترل دیابت به قرص یا انسولین نیاز داشته باشید، چنانچه بیش از حد مواد غذایی حاوی قند و چربی مصرف نمایید، قند خون شما کنترل نخواهدشد.
 غذای اضافی در بدن چربی تبدیل می شود. اضافه وزن ناشی از افزایش بافت چربی، حساسیت سلول های بدن به انسولین را کم می کند و در نتیجه غلظت قند خون بالا می رود. گاهی اوقات با کاهش 5 تا 10 کیلوگرم از وزن بدن (طبق یک برنامه درست)، می توان دیابت نوع 2 را کنترل نمود.