دیابت، مهجور در نظام سلامت
سلامت > بیماری  - سمیه شرافتی:
مجمع عمومی سازمان ملل، در تاریخ 20دسامبر 2006 قطعنامه 225/61 را تصویب کرد.


 

 بر اساس این قطعنامه برجسته و منحصر به فرد، دیابت- بیماری‌ بیش از 200میلیون نفر در جهان-یک بیماری مزمن و ناتوان‌کننده با هزینه‌های هنگفت شناخته شده که خانواده‌ها، دولت‌ها و کل جهان را با آن مواجه می‌سازد. بر اساس این قطعنامه، چهاردهم نوامبر برابر با 23آبان‌ماه، روز جهانی دیابت اعلام شد. سازمان ملل با پذیرش روز جهانی دیابت و برجسته کردن خطرات جهانی این بیماری، تعهد خود را برای مبارزه با دیابت نشان داده و نخستین بار است که یک بیماری غیرواگیر را به‌عنوان تهدیدی جدی برای سلامت جهانی پذیرفته است.تاکنون تمام قطعنامه‌های سازمان ملل برای مبارزه با بیماری‌های واگیر مثل مالاریا، سل و ایدز بوده است.

دیابت از شایع‌ترین بیماری‌های دنیاست. در حال حاضر در آمریکا و بین سرخپوستان آمریکایی این بیماری 50درصد شیوع دارد، این در حالی است که 10درصد جمعیت کشورما از این بیماری رنج می‌برند.

دیابت با تغذیه و محیط، زندگی ماشینی و استرس رابطه اساسی دارد و یک بیماری کاملا خاموش و بدون درد است، برای همین است که شعار امسال روز جهانی دیابت تأکید بر این نکته دارد که «با یک آزمایش ساده قند خون، از سلامت خود مطمئن شویم».

بیماران باید پلاک‌دار شوند

دکتر شکور امیدی، مدیر عامل انجمن حمایت از بیماران دیابتی کشور، با اشاره به اینکه در مورد بیماران دیابتی مهم‌ترین نکته پلاک‌دار کردن این بیماران است، به خبرنگار همشهری می‌گوید: ممکن است با مراجعه این بیماران به اورژانس و درصورت عدم اطلاع از بیماری‌شان، به آنها سرم قندی تزریق شود و همین امر منجر به کما و درنهایت مرگ بیماران دیابتی شود.

به عقیده وی، مسئله مهم دیگر سبک زندگی این افراد است، به‌طوری که کنترل منظم و دائمی بیمار توسط یک پزشک و نه حتی یک پزشک متخصص باید مورد توجه قرار گیرد چون حتی یک پزشک عمومی هم می‌تواند بیمار مبتلا به دیابت را به‌طور کامل ویزیت کند و برای همین است که الزاما دیابتی‌ها نیاز به مراجعه به یک فوق‌تخصص ندارند.

خانواده‌های ایثارگران جامعه هدف!

«ما امسال با همکاری بنیاد ایثارگران و جانبازان قرار است دیابت را در خانواده‌های گروه هدف یعنی همان خانواده‌های ایثارگران شناسایی کنیم تا به‌عنوان یک الگو بتوانیم این اقدام را به سراسر جامعه تعمیم دهیم». دکتر امیدی با اشاره به این عبارات ادامه می‌دهد: بر همین اساس و طبق اصل44 قانون اساسی در رابطه با بیماران دیابتی قرار است قدم‌های بزرگی برداشته شود و این کار کمک بزرگی به دولت خواهد بود. به‌عنوان مثال، ما هم‌اکنون دستگاه تست قند خون را که 50 تا 60 هزار تومان قیمت دارد، به بیماران به‌طور رایگان می‌دهیم. البته این دستگاه را فقط بیماران دیابتی نباید تهیه کنند و نیاز همه خانواده‌هاست، نوار مصرفی این دستگاه را هم با قیمت اندک در اختیار بیماران قرار می‌دهیم چون درغیر این صورت انجام یک تست ساده قند خون چیزی حدود 15هزار تومان برای هر بیمار هزینه دارد و این در حالی است که خسارت بیماری دیابت سالانه 900میلیارد تومان است.

اما طرح دیگری که در انجمن حمایت از بیماران دیابتی به مجلس هفتم ارائه شده، این است که مردم دیگر نوشابه‌های قندی استفاده نکنند. رئیس انجمن دیابت کشور در این باره اینطور توضیح می‌دهد: در این مورد حتی عوارضی را هم روی نوشابه‌های قندی اعمال کردیم و قیمت آن 10 درصد افزایش یافت؛ این افزایش 10‌درصدی قیمت، یارانه‌ای شد به میزان سالی 50میلیارد تومان که متأسفانه بعد از 3سال هنوز تکلیف آن معلوم نیست و کسی هم آن را پیگیری نکرده است، در حالی که از این یارانه قرار بود مستمری ثابت به بیماران نیازمند داده شود. وی ادامه می‌دهد: این نکته را باید در نظر گرفت که یک لیزر چشم برای بیمار دیابتی نیازمند، آن هم اگر قرار باشد 15جلسه و هر جلسه 100هزار تومان بابت آن بپردازد، بسیار ضروری است. همین اتفاق استرس زیادی را به بیمار تحمیل می‌کند به خصوص اگر پزشکی به او هشدار داده باشد که در غیر این‌صورت کور خواهد شد.

البته به گفته دکتر امیدی، در کنار تمام این حمایت‌های مالی انجمن حمایت از بیماران دیابتی وظیفه حمایت حقوقی از بیماران را هم دارد؛ مثلا می‌تواند از دیر رسیدن خدمات به بیمار شکایت کند، ولی در هر صورت این توانمندی وجود دارد که بحث دیابت به طورکامل در کشور دنبال شود؛ آن هم با اقداماتی نظیر غربالگری بیماران و گذاشتن اردوهای تفریحی همراه با پزشک و پرستار. دکتر امیدی تصریح می‌کند که حتی توانمندی پیگیری ایجاد شهرک‌های سلامت در نقاط خوش‌آب و هوا و با امکانات درمانی و بیمارستان برای برگزاری تور بیماران نیز وجود دارد.

نگاه‌ تجاری به دیابت

اما یکی از مشکلات اساسی بیماران دیابتی بیمه تکمیلی آنهاست و اینکه به گفته رئیس انجمن حمایت از بیماران دیابتی، بیمه‌ها تصور تجاری نسبت به این قضیه دارند نه تصور خدماتی؛ یعنی اگر بیمار از دفترچه بیمه خود استفاده نکند و پول بپردازد به نفع بیمه خواهد بود ولی حرف ما این است که اگر بیمار بیمه نشود، پس چه کسی باید بیمه شود؟ به عقیده وی، به هر حال کاری که ما کردیم این بود که برخی بیمه‌ها را قانع کردیم تا با کسری ماهانه 7هزار تومان، آن هم به صورت اقساط، اقدام به بیمه مکمل بیماران دیابتی کنند و حتی هزینه خسارت‌های طی دوره درمان هم به آنها پرداخت شود.

در معرض خطرها هم مشخص می‌شوند

«کار بزرگ دیگری که برای دیابتی‌ها باید دنبال شود، ساخت غذاهای رژیمی است و اینکه از شیرین‌کننده‌های گیاهی در این غذاها استفاده شود؛ مثل نوشابه‌ها و بستنی‌های رژیمی.» دکتر امیدی خاطرنشان می‌کند که این کار جلوی واردات بی‌رویه این محصولات را نیز خواهد گرفت. در همین زمینه، هدف ما روی گیاه استراتژیک آلوورا هم متمرکز است چون این گیاه یک دهه سلامت جامعه را جلو می‌اندازد و 70درصد در کاهش قند خون مؤثر است. همچنین در ترمیم زخم دیابت هم آلوورا نقش مهمی دارد. وی در پایان تأکید می‌کند: تمام هدف ما این است که تمام ارگان‌ها و سازمان‌ها مثل شهرداری اقدام به در اختیاردادن فرم‌های استاندارد تشخیص دیابت به افراد زیر 25سال کنند تا بتوانیم با بررسی این فرم‌ها به این افراد اطلاع دهیم که آیا دیابت دارند یا در معرض خطر هستند؟

در همین راستا دکتر محمد‌کاظم توحیدی، مشاور راهبردی جمعیت شاهد و ایثارگران و عضو هیأت امنای دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی نیز به همشهری می‌گوید: تلاش ما این است که در روز جهانی دیابت با همکاری انجمن حمایت از بیماران دیابتی تست رایگان قند خون از تمام خانواده‌های ایثارگران و جانبازان به عمل‌ آید؛ البته این کار فقط در حد یک مانور نیست بلکه یک کار میدانی و مثمرثمر خواهد بود.